Onze redactie controleert alle informatie regelmatig op actualiteit. Meer over onze werkwijze.
De Basisregistratie Personen (BRP) is het hart van de Nederlandse adresregistratie. Elke keer dat je verhuist, een paspoort aanvraagt of belasting betaalt, vertrouwt de overheid op de gegevens die in de BRP staan. Gemeenten, de Belastingdienst, het UWV, de SVB en tientallen andere instanties putten automatisch uit dit centrale register. Dat maakt een correcte en tijdige inschrijving niet alleen handig — het is wettelijk verplicht.
In dit artikel lees je precies wat de BRP is, waarom inschrijving verplicht is, hoe je stap voor stap je adres doorgeeft en welke situaties extra aandacht vragen. Onderaan vind je veelgestelde vragen en handige verwijzingen.
Wat is de BRP?
De Basisregistratie Personen is de centrale bevolkingsregistratie van Nederland. Alle gemeenten houden gezamenlijk bij wie op welk adres woont, zijn nationaliteit, gezinssamenstelling en burgerlijke staat. De BRP verving in 2014 de vroegere Gemeentelijke Basisadministratie (GBA).
De BRP bevat twee categorieën ingezetenen:
- Ingezetenen: personen die in Nederland wonen en hier zijn ingeschreven bij een gemeente.
- Niet-ingezetenen: personen die in het buitenland wonen maar wel een binding hebben met Nederland (denk aan Nederlanders die tijdelijk emigreren).
De wet die de BRP regelt is de Wet basisregistratie personen (Wet BRP), in werking getreden op 6 januari 2014. Overheidsinstanties zijn verplicht de BRP als primaire bron te gebruiken voor adresgegevens — zij mogen geen aparte adresdatabase bijhouden als de BRP dezelfde informatie bevat.
Waarom is BRP-inschrijving verplicht?
Artikel 2.38 van de Wet BRP bepaalt dat iedereen die in Nederland woont, verplicht is zich in te schrijven bij de gemeente waar hij of zij verblijf houdt. De aangifte moet worden gedaan binnen vijf dagen nadat je op het nieuwe adres bent gaan wonen. Dit geldt voor:
- Verhuizing naar een nieuw adres in Nederland (binnen dezelfde of een andere gemeente).
- Eerste vestiging in Nederland vanuit het buitenland.
- Terugkeer vanuit het buitenland naar Nederland.
De verplichting geldt voor iedereen: Nederlanders, EU-burgers en personen van buiten de EU. Kinderen jonger dan zestien jaar worden ingeschreven door hun ouder of voogd.
Een correcte inschrijving is essentieel omdat de overheid op basis van je BRP-adres:
- Toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag) berekent en uitkeert.
- Stembrieven en officiële beschikkingen verzendt.
- Je zorgt voor de juiste gemeente voor je DigiD, rijbewijs en paspoort.
- Bijdragen aan de zorgverzekering en belastingteruggaven verwerkt.
Stap voor stap: adres doorgeven aan de BRP
1. Online via DigiD
De meeste gemeenten bieden de mogelijkheid om een verhuizing online te melden via het Mijn Omgeving-portaal van de gemeentewebsite. Hiervoor heb je een DigiD nodig. Zorg dat je DigiD up-to-date is en dat je de sms-verificatie of de DigiD-app hebt ingesteld.
Stappenplan online aangifte:
- Ga naar de website van je nieuwe gemeente (de gemeente waar je naartoe verhuist).
- Zoek naar “verhuizing doorgeven” of “inschrijven BRP”.
- Log in met je DigiD.
- Vul het nieuwe adres in en de datum waarop je er bent gaan wonen.
- Bevestig de aangifte. Je ontvangt een bevestiging per e-mail of in je MijnOverheid-berichtenbox.
Tip: verhuizen alle bewoners van het huishouden mee? Dan kan één persoon voor het hele huishouden aangifte doen, mits de anderen toestemming geven.
2. Aan de balie van de gemeente
Wil je liever persoonlijk langs of heeft je gemeente geen online aangifte? Maak dan een afspraak bij de afdeling Burgerzaken van je nieuwe gemeente. Neem mee:
- Een geldig identiteitsbewijs (paspoort, identiteitskaart of verblijfsvergunning).
- Bewijs van het nieuwe adres (huurcontract, koopakte of een schriftelijke verklaring van de hoofdbewoner).
De medewerker verwerkt de aangifte direct in de BRP. Je hoeft daarna niets te doen bij je oude gemeente: die wordt automatisch op de hoogte gesteld.
3. Schriftelijk per brief
Sommige gemeenten bieden een schriftelijke aangifte aan. Je stuurt dan een ingevuld formulier plus kopieën van de vereiste documenten naar de nieuwe gemeente. Informeer vooraf bij de gemeente of deze optie beschikbaar is en welke formulieren je moet gebruiken.
Welke instanties worden automatisch ingelicht via de BRP?
Een groot voordeel van de BRP is dat overheidsinstanties je adreswijziging automatisch ontvangen. Je hoeft het nieuwe adres dus niet apart door te geven aan:
- Belastingdienst — voor de aangifte inkomstenbelasting en toeslagen.
- UWV — voor uitkeringen (WW, WIA, ZW).
- SVB (Sociale Verzekeringsbank) — voor AOW en kinderbijslag.
- DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs) — voor studiefinanciering en OV-kaart.
- RDW (Rijksdienst voor het Wegverkeer) — voor het rijbewijs en voertuigregistratie (kentekenbewijs).
- CAK — voor de eigen bijdrage in de zorg.
- CBR — voor rijbewijsdossiers.
- Waterschap en gemeente — voor waterschapsbelasting en gemeentelijke heffingen.
- Pensioenfondsen die zijn aangesloten op het stelsel van basisregistraties.
Let op: de gegevensuitwisseling verloopt via geautoriseerde afnemers. Niet elke organisatie is een officiële BRP-afnemer. Controleer altijd of je organisatie automatisch wordt geïnformeerd of dat je zelf contact moet opnemen.
Wat moet je zelf nog apart regelen?
Private partijen zijn geen afnemers van de BRP. Je moet je nieuwe adres zelf doorgeven aan:
- Je bank(en) — via internetbankieren of het klantenservicenummer.
- Zorgverzekeraar — voor de polis en vergoedingen.
- Werkgever — voor salarisstroken en personeelsdossier.
- Nutsbedrijven (energie, water, internet) — voor contracten en facturen.
- Abonnementen en lidmaatschappen (tijdschriften, sportschool, streamingdiensten).
- Apotheek en huisarts — zeker bij verandering van praktijk.
- Verzekeringsmaatschappijen (inboedel, auto, rechtsbijstand).
- PostNL — overweeg een doorstuurservice voor post die naar je oude adres gaat.
Bijzondere situaties
Inschrijven op het adres van iemand anders
Als je bij een familielid, vriend of kennis intrekt, heb je de toestemming nodig van de hoofdbewoner (of de eigenaar van de woning). De gemeente kan om een schriftelijke verklaring vragen. Het is niet verplicht dat de hoofdbewoner zelf aanwezig is bij de aangifte, maar de gemeente kan extra documenten opvragen om misbruik (zoals spookbewoners) te voorkomen.
Briefadres
Heb je geen vast woonadres? Dan kun je in aanmerking komen voor een briefadres. Dit is een adres — van een particulier of een instelling — waar je post ontvangen kan, terwijl je er feitelijk niet woont. Een briefadres wordt toegewezen door de gemeente en is bedoeld voor mensen in bijzondere omstandigheden, zoals dak- en thuislozen, mensen in een instelling of mensen die tijdelijk in het buitenland verblijven maar nog banden hebben met Nederland.
Emigratie en vertrek naar het buitenland
Wie langer dan acht maanden in het buitenland verblijft, is verplicht zich uit te schrijven bij de gemeente. Dit heet vertrek naar het buitenland en wordt geregistreerd in de BRP. Na uitschrijving hoor je niet meer thuis in de ingezetenenregistratie en word je, indien van toepassing, overgebracht naar het Register van Niet-Ingezetenen (RNI).
EU-burgers en personen van buiten de EU
EU-burgers die langer dan vier maanden in Nederland verblijven, zijn verplicht zich in te schrijven. Niet-EU-burgers moeten bovendien beschikken over een geldige verblijfsvergunning. De IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst) en de gemeente werken hierbij samen.
Boete bij niet tijdig inschrijven
Ben je te laat met je aangifte of schrijf je je helemaal niet in? Dan kan de gemeente een bestuurlijke boete opleggen. Op grond van artikel 4.17 van de Wet BRP bedraagt de boete maximaal € 325 per overtreding. Gemeenten hanteren een eigen boetebeleid; de hoogte hangt af van de ernst en de duur van de overtreding.
Bovendien kan een foutief adres in de BRP leiden tot gemiste toeslagen, verkeerde heffingen en problemen met officiële correspondentie. Dat zijn financiële gevolgen die de boete bij lange na kunnen overtreffen.
Contact met de gemeente over de BRP
Voor vragen over je inschrijving in de BRP kun je contact opnemen met de afdeling Burgerzaken van je gemeente. Je kunt er terecht voor:
- Controleren welk adres er bij jou is geregistreerd.
- Het corrigeren van een onjuist BRP-adres.
- Het aanvragen van een uittreksel uit de BRP (bewijs van inschrijving).
- Het melden van bijzondere situaties (briefadres, langdurig verblijf buitenland).
Via MijnOverheid.nl kun je zelf de gegevens bekijken die de overheid over jou heeft geregistreerd. Log in met je DigiD en ga naar “Mijn gegevens”.
Veelgestelde vragen
Binnen hoeveel dagen moet ik mijn verhuizing doorgeven?
De wet schrijft voor dat je binnen vijf dagen na de feitelijke verhuizing aangifte doet bij de nieuwe gemeente. Doe je dit te laat, dan kan de gemeente een bestuurlijke boete opleggen van maximaal € 325.
Moet ik ook iets doen bij mijn oude gemeente?
Nee. Als je je inschrijft bij de nieuwe gemeente, regelt die gemeente automatisch de uitschrijving bij je oude gemeente. Je hoeft niet zelf contact op te nemen met de gemeente waar je vertrokken bent.
Kan ik mijn verhuizing online doorgeven zonder DigiD?
Nee, voor online aangifte is een geldig DigiD verplicht. Heb je geen DigiD of lukt het inloggen niet, dan kun je een afspraak maken aan de balie van de nieuwe gemeente. Neem een geldig identiteitsbewijs mee.
Wordt mijn bank automatisch op de hoogte gesteld?
Nee. Banken en andere private instellingen zijn geen officiële afnemers van de BRP. Je moet je nieuwe adres zelf doorgeven aan je bank, zorgverzekeraar, werkgever en andere commerciële partijen.
Wat is een briefadres en wanneer heb ik er recht op?
Een briefadres is een geregistreerd postadres voor mensen zonder vast woonadres. Je kunt een briefadres aanvragen bij de gemeente als je bijvoorbeeld dakloos bent, in een instelling verblijft of tijdelijk in het buitenland woont maar nog post wilt ontvangen in Nederland. De gemeente beoordeelt of je in aanmerking komt en wijst het adres toe.
Wat als er een fout staat in mijn BRP-adres?
Neem contact op met de afdeling Burgerzaken van je gemeente. Zij kunnen de gegevens controleren en corrigeren. Via MijnOverheid.nl kun je alvast zien welk adres er voor jou geregistreerd staat. Een fout in de BRP kan gevolgen hebben voor toeslagen, belasting en officiële post, dus herstel het zo snel mogelijk.
Bronnen
- Wet basisregistratie personen (Wet BRP) — wetten.overheid.nl
- Rijksoverheid.nl — “Verhuizing doorgeven”
- MijnOverheid.nl — “Mijn gegevens”
- Logius — DigiD documentatie
- Autoriteit Persoonsgegevens — BRP en gegevensdeling